Edisyon Nedir?


Sanat ve tasarım üretimleri içinde edisyonlu üretim günümüzde oldukça yaygınlaşmıştır. Edisyon bir yapıtta ya da tasarımda bir tane ürün olmasından ziyade sayısı arttırılmış, birden fazla aynı eserin üretildiği gibi bir ifade içermektedir. Bu seriel üretilen bir fabrika nesnesi değil, sanatçı eliyle limitli/ sınırlı üretilmiş bir yapıttır. Edisyon, sanat ve tasarım bünyesinde sanatçılar ya da tasarımcılar tarafından özel bir kavram çerçevesinde hazırlanan sanat ya da tasarım eseri adıyla anılan, üreten kişinin sayısını belirlediği yapıt ya da tasarımlardır.


Tek bir parçadan öte 10, 20, 30, 100 ya da 1000 vb. rakamlarda üretilerek sanat ya da tasarım nesnesinin toplum içinde kitlesel olarak yayılımını artırmayı hedeflemektedir. Limitli üretilen bir yapıt üretildiği sayı kadar kişiye ulaşım hakkı vermektedir. Mesela bir obje 55 adet üretildiyse bu nesne 55 farklı kişinin alabileceği sınırlı bir ürüne dönüşmektedir. Sanatçı ve tasarımcının orijinalliği açısından kendisinde saklaması gereken edisyonlu üretimleri de vardır. 55 adet üretilen bir fotoğraf için, sanatçının tercihiyle aynı ölçü ve teknikte 1 ya da birden fazla sanatçı kopyası da üretilerek, saklanması gerekir. Sanatçının saklaması gereken bu edisyonların satışı yoktur. Eserin orijinalliği konusunda zaman içinde oluşabilecek problemler karşısında sanatçının sakladığı bu sanatçı edisyonları yapıt orijinalliğini kontrol etmek açısından oldukça önemlidir.


Günümüzde ekonominin hızlı devinimleri karşısında sanat içinde de yoğun bir üretim modeli olarak edisyonlu üretim tercih edilir. Sayıları belirlenmiş eser ya da ürünler sayı değeri arttıkça ulaşılabilirlik açısından da rakamı düşmektedir. Sanat ve tasarım dünyası içinde sanatçı ya da tasarımcılar tarafından üretilen/yaratılan her bir parça özel olarak imzalanır, orijinalliğinden ödün vermez ve rakamları daha düşük olduğu için daha kolaylıkla alıcıya ulaşabilir.


Şifa Girinci

Die neue Währung 2020

29,7x21 cm, digital printing on 160 gr paper

Edition: 1/500 +1AP

Bununla birlikte bugün plastik ve dijital sanatlardaki çoğu medyum sanat ve tasarım dünyası içinde edisyon üretiminde kullanılabilir. Fotoğraf, video, heykel, baskı vb. türlerdeki üretimlerde edisyonlu üretim bir yöntem ve ulaşılabilirlik aracı olarak tercih edilir. Edisyon limitli ve ulaşılabilirlik ile birlikte sanat ve tasarım alan koleksiyoner kitleler dışında daha geniş bir çevreye hitap eder. Özel ve limitli üretimler ile kitleler arasında yayılarak yeni alıcılar sağlayabilir. Edisyonun yayılımı sayesinde, rakamsal olarak ulaşılabilirlik, toplum içinde bir ifade aracı olarak da yapıtın görünürlüğü oldukça önemlidir.


Bir sanatçı ya da tasarımcı üretiminde düşünsel açıdan ele aldığı kavramsal konuyu edisyonlu üretim ile daha geniş kitlelere aktarabilir. Böylelikle sanat ve tasarım ürünü salt estetik kaygılar, ulaşılabilirlik ve bütçe gibi kavramlarla sınırlı olmayıp, ortaya koyulan fikrin de toplumda yayılması ve paylaşılması, görünürlüğünün artırılması açısından oldukça güçlü bir araçtır.


Sonucunda sanat ve tasarımda edisyon; sayı arttıkça rakamı ve ulaşılabilirliği artış gösteren, sosyo-kültürel yapı içinde kitlesel bir yayılım gösteren, orijinalliğinden hiçbir ödün vermeyen, kitlesel yayılımı ile fikri daha çok kişinin görünürlüğüne sunabilen, bugünün biriciklikten ziyade kolektivizm yapısını sürdüren güçlü bir üretim modelidir.

Written by Melike Bayık

20 views0 comments

Recent Posts

See All